Steun dan CISA bij haar activiteiten en vul het formulier in.

Onopvallend wordt de bijstand voor alleenstaanden verlaagd

Sinds medio 1984 verlagen de opeenvolgende kabinetten onopvallend de bijstandsnorm voor alleenstaanden. Openlijke verlaging zou politieke en maatschappelijke weerstand kunnen oproepen. Het is al eerder geprobeerd, maar daar heeft CISA een stokje voor kunnen steken.

Formeel hebben alleenstaande recht op 70 procent van het bijstandsbedrag dat samenwonenden krijgen. De reden is dat de vaste lasten van wonen en dergelijke voor alleenstaanden niet 50 procent van de vaste lasten voor samenwonenden bedragen, maar vrijwel evenveel. Daarom krijgen zij niet de helft, 50 procent, van het bijstandsbedrag voor samenwonenden, maar daarbovenop een toeslag van 20 procent.

Al vele jaren blijkt overigens die zogenoemde 70-procentsnorm te laag. De norm is in 1963 al te laag vastgesteld. De SER had toen geadviseerd het percentage op 75 procent te stellen. Sindsdien zijn de vaste lasten voor alleenstaanden niet gestegen met de helft van die voor samenwonenden, maar doorgaans evenveel. De overheid knabbelt geleidelijk steeds verder aan de, reeds te lage, norm via andere regelingen. Dan valt het niet op.

Medio 1984 werd de huursubsidie, nu huurtoeslag geheten, voor alleenstaanden drastisch verlaagd door invoering van een alleenstaandentabel voor inkomens boven het niveau van de bijstand. Op bijstandsniveau moeten alleenstaanden, in verhouding tot hun uitkering, altijd al meer zelf aan huur besteden voordat zij in aanmerking komen voor huursubsidie. De bijstands-uitkering voor alleenstaanden is 342,70 euro per maand lager dan voor samenwonenden. Toch moeten zij een even hoge huur, van 178,54 euro per maand, voor eigen rekening nemen als samenwonenden.

Een eenvoudig rekensommetje maakt duidelijk hoe de overheid de 70-procentsnorm van de bijstand stapsgewijs stiekem verlaagt.

• De toeslag op de bijstand bedraagt 20%, dat is 228,50 euro. De huurtoeslag is gekoppeld aan de hoogte van het inkomen enerzijds en de hoogte van de huur anderzijds. De minimale voor eigen rekening blijvende huur alvorens voor een huurtoeslag in aanmerking te komen is 178,54 euro voor zowel samenwonenden als voor alleenstaanden. Er wordt dus geen rekening gehouden met het lagere bijstandsniveau voor alleenstaanden.
  Samenwonenden worden geacht minstens 15,23 procent van hun uitkering aan huur te besteden, maar alleenstaanden 22,3 procent. Bij een consequente toepassing van de toeslagsystematiek zou de voor alleenstaanden minimaal voor eigen rekening blijvende huur 15,23 x 799,72 is 124,97 euro moeten bedragen. Te lage huurtoeslag: 53,58 euro.
• De tweede aantasting van de 70-procents-norm is de verlaging van de huurtoeslag met een vast bedrag van 17,50 euro per 1 juli a.s., die zwaarder drukt op de lagere bijstand voor alleenstaanden. Te weinig huurtoeslag door verlaging met een vast bedrag: 5,52 euro.
• De derde aantasting van de norm is via de zorgtoeslag bij de nieuwe zorgverzekering. Die heet afhankelijk van het inkomen te zijn. Op het niveau van de bijstand bedraagt die echter voor alleenstaanden ongeveer een derde van de zorgtoeslag voor samenwonenden, respectievelijk 33 euro en 96 euro per maand. Rekening houdend met de bijstandsuitkering voor alleenstaanden van 70 procent van die voor samenwonenden, zou de zorgtoeslag bij een juiste toepassing 70 procent van de toeslag voor samenwonenden bedragen. Te lage zorgtoeslag: 67 euro. Opgeteld komen we op een totaalbedrag van 126,10 euro.

Van de toeslag op de bijstand van 228,50 euro resteert 102,40 euro, minder dan de helft. De 70-procentsnorm is gesmolten tot 59 procent van de norm voor samenwonenden. Deze truckages werken door in inkomens boven het niveau van de bijstand.