Steun dan CISA bij haar activiteiten en vul het formulier in.

Navenant de bindingen des Bloeds

Er heersen de nodige misverstanden over de betekenis 'alleenstaand', soms ook bij alleenstaanden zelf. Zij huiveren soms bij de gedachte aan wettelijke erkenning en maatschappelijke zichtbaarheid van hun sociale status en bindingen. Je zult een single die door zijn werkgever richting werkloosheid wordt gestuurd, nooit horen zeggen: ik moet alleen en van één inkomen alle kosten dragen en maar zien hoe ik mijn hoge woonlasten kan blijven betalen. Een gehuwde werknemer die met werkloosheid wordt geconfronteerd, komt direct met zijn verantwoordelijkheid voor z'n gezin op de proppen. Waarom zou werkloosheid voor een single minder erg zijn dan voor een gehuwde werknemer? Met zijn tweeën kun je risico's immers makkelijker opvangen dan in je eentje.

Singles denken soms ook dat streven naar wettelijke erkenning van hun sociale verbanden, bijvoorbeeld als sociale familie gelijkwaardig aan de traditionele familie, ingaat tegen hun 'alleen staan' met daarbij de achterliggende gedachte 'als economisch en sociaal onafhankelijk individu'. Daar zit iets tegenstrijdigs in. Neem het voorbeeld van de erfbelasting. Een nabestaande van een alleenstaande wordt door de fiscus aangeslagen als een willekeurige vreemde, terwijl de alleenstaande erflater die persoon natuurlijk nooit als vreemde heeft ervaren, integendeel, je bedenkt in je testament een voor jou dierbaar persoon, niet een mijnheer of mevrouw X in Niemandsland. De singles zijn daar, en terecht, verontwaardigd over. Dat houdt in feite in dat singles wel degelijk die erkenning willen.

De singles hebben nooit met kracht gestreefd naar wettelijke erkenning van hun sociale bindingen, zodat hun dierbaren, bijvoorbeeld in het erfrecht, dezelfde status zouden krijgen als mensen levend in partner- of gezinsverband. Daardoor zijn singles een ondefinieerbare groep geworden. Het erfrecht biedt van de gevolgen daarvan een sprekend voorbeeld. Aanvankelijk werd de nalatenschap van alleenstaanden aan broers en zussen en aan neven en nichten lager belast dan voor vreemden. Successievelijk werden eerst de tarieven voor deze nabestaanden verlaagd, vervolgens de neven en nichten uit het verlaagde tarief gewipt en ten slotte de broers en zussen in het vreemdentarief van de grote massa ondergedompeld. De fiscale partnervrijstelling steeg navenant tot grote hoogte! De wetgever erkent bij singles zelfs niet meer ?de bindingen des bloeds', de bloedverwantschap. Dat reikt heel ver: de alleenstaande ontdaan van het belangrijkste dat de mens eigen is, de gevoelsmatige en intieme binding met datgene wat hem en haar dierbaar is. Een vorm van dehumanisering. De singles moeten zichtbaar worden en hun sociale verbanden herkenbaar en invoelbaar maken voor de buitenwereld, evenals dat voor partnerschap, huwelijk of gezin altijd gebeurt en is gebeurd. Empathie is het vervoermiddel naar erkenning en gelijkwaardigheid.

Lenie de Zwaan