Steun dan CISA bij haar activiteiten en vul het formulier in.

Maatschappelijke positie ondergeschoven kindje

In 2003 verkondigde staatssecretaris Wijn van Financiën dat alleenstaanden zwaarder belast moesten worden. Zij hebben in zijn visie een grotere draagkracht dan een gezin. Flip de Kam vond dat de staatssecretaris niets nieuws verkondigde. Alleenstaanden dragen al sinds jaar en dag veel meer aan de schatkist bij dan gehuwd of ongehuwd samenwonende stellen. Zowel in de fiscale als in de sociale wetgeving worden gezinnen sinds jaar en dag bevoordeeld boven alleenstaanden zei De Kam, om er fijntjes aan toe te voegen dat liberalen en democraten daar nooit principieel verzet tegen hebben aangetekend en voorgesteld de wetgeving te wijzigen. Hij gaf een een uitgebreide waslijst van regelingen, waarbij alleenstaanden gezinnen ruimschoots subsidiëren (NRC 29-10-2003).

Trudy van der Wees wees in de Haagsche Courant onder de kop "Alleenstaanden zijn niet geschikt als melkkoe" op de extra hoge kosten die alleenstaanden moeten maken doordat zij in hun eentje moeten opdraaien voor hun vaste lasten. Zij begreep niet waarom juist alleenstaanden, niet de tweeverdieners zonder kinderen, een extra bijdrage moeten leveren aan de bewuste keuze van anderen. Zij vindt het terecht dat we met zijn allen mee betalen ten behoeve van de kwetsbaren in de samenleving. Maar zij vraagt zich af waarom we de alleenstaanden laten opdraaien voor andermans gezin, een leefsituatie waar men bewust voor kiest (HC, 31-10-2003).

In Het Parool verweet Karin Spaink "De macho's van Financiën" dat zij niet verder kijken dan hun neus lang is. Het gezin wordt al op vele manieren door alleenstaanden gesteund. "Als Wijn serieus naar vrij besteedbaar inkomen wil kijken, zijn veelverdieners een aanzienlijk interessantere groep. Als een alleenstaande dertigduizend euro verdient en een echtpaar met drie kinderen drie ton, pakt Wijns argument over vrij besteedbare inkomens toch iets anders uit" (Het Parool, 21-10-2003).

Het CBS berekende al in 1993 dat het beschikbare inkomen (het bruto inkomen verminderd met premies en belastingen) voor paren zonder kinderen bijna tweemaal zo hoog blijkt als voor alleenstaanden (CBS, Sociaal-economische rekeningen, 1993). Uitkomsten, gebaseerd op de CBS-budgetonderzoeken 1986-1990 (1993) en de CBS-publicatie 'Alleenstaanden in Nederland' (1996) wezen uit dat alleenstaanden gemiddeld een aanzienlijk slechtere materiële welvaartspositie hebben dan paren. De Technische Universiteit-Delft en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) kwamen reeds in hun in 1989 afgerond woonlastenonderzoek tot de conclusie, "dat het inkomen gemiddeld het meest daalt bij alleenstaanden en dat zij worden geconfronteerd met de sterkste stijging van de huur als percentage van het inkomen". Als gevolg van latere maatregelen zijn deze effecten alleen maar sterker geworden.

Uit een enquête van de Vereniging Eigen Huis blijkt dat alleenstaanden vaak minder te besteden hebben en minder makkelijk aan een hypotheek kunnen komen. Ook kunnen zij de taken niet verdelen, zoals stellen dat wél kunnen, en zorgt in je eentje beslissen voor onzekerheid (Eigen Huis Magazine, december 2004). Sipke Molenaar van RE/MAX Makelaardij Hoogeveen komt tot een overeenkomstige conclusie. Alleenstaanden hebben gemiddeld veel minder te besteden dan samenwonenden, zegt hij. 'Het inkomen is lager (eenverdiener versus tweeverdiener) en daar komt bij dat de kosten voor levensonderhoud voor een single niet veel lager zijn dan die voor samenwonenden.'

Alleenstaanden zouden ook niet voor anderen zorgen. Een veelheid van onderzoeksrapporten, onder andere van het SCP en van het Insituut voor Sociaal-Wetenschappelijk Onderzoek, wijzen uit dat alleenstaanden veel zorg verlenen aan anderen, familie, vrienden en kennissen. De uitspraak van OPZIJ-redacteur Jolanda Withuis blijkt maar al te waar. Een ongehuwd bestaan telt als een mislukt bestaan, dat wordt gestraft met een tweederangs maatschap¬pelijke positie, schrijft zij in haar column Ongewenste intimiteiten (OPZIJ juli/augustus 2005).

Twee onderzoekers van het CBS constateren in Economisch Statistische Berichten (ESB) dat werknemers zonder partner een groter risico op arbeidsongeschiktheid hebben dan werknemers met partner. Als één van de mogelijke oorzaken noemen de onderzoekers dat partners elkaar vaak werk uit handen nemen, waardoor er minder gevaar is voor overbelasting. Volgens de onderzoekers ligt het, gegeven deze conclusie, voor de hand om gericht aandacht te besteden aan werknemers zonder partner, in aanvulling op het beleid ten behoeve van andere bekende risicogroepen (ESB 27-6-2003). Adriaan Hiele in de NRC van 17 juli 2004: 'Binnen een (tweeverdieners)relatie kan je financieel meer dan alleen, maar dat besef je pas wanneer je uit elkaar gaat. Met name de risico's van (langdurige) ziekte, minder inkomen of werkloosheid kan je samen beter opvangen dan alleen'.