Niet vergrijzing is het rampscenario maar het kabinetsbeleid
Nederland wordt opgeschrikt door een vermeend rampscenario van de oprukkende grijze golf. De vergrijsde Nederlanders zijn duur: als AOW-genieters
en door het grote beroep op de gezondheidszorg. Onlangs verkondigde het Centraal Planbureau (CPB) dat de Nederlandse verzorgingsstaat verder moet worden hervormd en dat een volgend kabinet harde keuzes moet maken. 'Er zijn prikkels nodig, al doen die pijn' is de boodschap. Dat is nodig om de werkloosheid onder laaggeschoolden sterk te laten dalen en het aantal werkende vrouwen en ouderen te verhogen.
Het CPB noemt drie alternatieve modellen, maar spreekt zelf de voorkeur uit voor het strengste alternatief: het 'gerichte model'. Dat levert de meeste banen op.
In dit model worden het minimumloon en de sociale uitkeringen verlaagd, wordt de AOW-premie belast en wordt de algemene kinderbijslag afgeschaft.
Het huidige Kabinet Balkenende heeft al een voortvarend begin gemaakt met het knagen aan de verzorgingsstaat, met dien verstande dat dit eenzijdig is gebeurd. Mensen met een uitkering, AOW-ers, mensen met een laag inkomen, maar vooral alleenstaanden als gevolg van de nieuwe zorgverzekering, hebben ingeleverd. Alleenstaanden zijn vooral de dupe doordat zij een veel lagere zorgtoeslag krijgen dan samenwonenden, terwijl de toeslag reeds vervalt bij een jaarinkomen van 25.000 euro, bij samenwonenden is dat pas bij 40.000 euro.
Prikkels die minder pijn doen
Het zijn de verkeerde maatregelen voor de verkeerde groepen. De fiscus stimuleert deeltijdarbeid van vrouwen. Daarin is Nederland koploper. Tweeverdieners kunnen namelijk aanzienlijke extra belastingvoordelen behalen: zij mogen aftrekposten en bijtelposten van de ene partner aan de andere partner toerekenen. De belastingvoordelen zijn hoger naarmate het verschil in inkomen tussen beide partners groter is. Partners kunnen strategische keuzes maken door het voordeligste belastingschijven-tarief te kiezen.
Stel dat het jaarinkomen van de ene partner voor een deel, bijvoorbeeld 10.000 euro, in de hoogste belastingschijf van 52 procent valt en dat van de andere partner in de laagste belastingschijf van 34,15 procent. Door een aftrekpost van bijvoorbeeld 5.000 euro aan de meestverdienende partner toe te rekenen, is het belastingvoordeel 52 procent van 5.000 euro, ofwel 2.600 euro. Toerekening van de aftrekpost aan de minstverdienende partner met een inkomen dat valt binnen de laagste belastingschijf, zou slechts een belastingvoordeel opleveren van ruim 1.707 euro. Het extra belastingvoordeel bedraagt dus ruim 892 euro.
Bij extra inkomensbestanddelen geldt het omgekeerde. Door de extra bijtelpost van bijvoorbeeld 4.000 euro aan de minstverdienende partner toe te rekenen, wordt deze tegen het laagste belastingtarief belast, namelijk met 1.366 euro. Bij toerekening aan de meestverdienende partner zou 2.080 euro over het bedrag van 4.000 euro aan de fiscus moeten worden afgedragen. Het extra belastingvoordeel is in dit geval 714 euro.
Door alle optel en aftrekposten volgens ieders persoonlijk inkomen te belasten, zullen vrouwen eerder geneigd zijn langer te gaan werken, en het is nog eerlijker ook.
In plaats van het belasten van de AOW-premie, is het beter ook AOW-premie te heffen voor een niet-werkende partner, dus over de niet gewerkte jaren. Nederland is voorzover mij bekend, het enige land dat niet op een of andere wijze arbeidsjaren in aanmerking neemt voor een staatspensioen.
Verlaging van het minimumloon introduceert het verschijnsel van de 'working poor'. Verlaging van de nu al ontoereikende minimumuitkeringen zullen niet de arbeidsparticipatie, maar wel het fenomeen voedselbanken stimuleren.
Afschaffen van de kinderbijslag is een onbegaanbare weg en zou (eenouder)gezinnen met een laag inkomen in onverantwoorde financiële problemen brengen. De kinderbijslag zou geleidelijk aan voor maximaal twee kinderen moeten gaan gelden. Ook zou in de nieuwe ziektekostenverzekering voor kinderen van de voorheen particulier verzekerden weer een kinderpremie moeten worden geheven. Het betreft mensen met hogere inkomens die nu te weinig aan de kosten van de zorg bijdragen.
Tot slot, het is onzin dat ouderen de samenleving verhoudingsgewijs veel kosten. Ouderen brengen ook belasting op en hebben in hun jonge jaren betaald voor de AOW voor de oudere generatie van toen. Gezinnen kosten de maatschappij ook geld: aan zorg in verband met zwangerschap en bevalling, zuigelingenzorg, zorg bij kinderziekten, kinderopvang (crèches), inzake bijzondere arbeidsvoorwaarden, voorzieningen voor onderwijs, enzovoorts, enzovoorts. De gemiddelde Nederlander kost meer dan deze opbrengt, eerst als kind. Als hij volwassen is en belasting gaat betalen vormt hij een gezin met de bekende kosten voor de samenleving. Het zijn mensen zonder kinderen en onder hen vooral veelal de alleenstaanden die het land financieel op de been houden.
Daarmee is niet gezegd dat gezinnen niet ondersteund moeten worden. Maar wees daar dan eerlijk in.
|